Vrije wil

De beste eigenschap waar wij mensen mee uitgerust zijn is ons vermogen om voor onszelf te denken. Deze vrije wil is wat ons onderscheid van de dieren, die zo ook hun karakteriserende eigenschappen hebben. Ons denkvermogen is zoals de lange nek van een giraf; het definieert de bezitter ervan. De bezitter maakt er dan ook gretig gebruik van. Tenminste, in het geval van de giraf.

Kijk, wij hebben ten opzichte van dieren een aanzienlijk voordeel. Ónze karakteriserende eigenschap heeft ons in staat gesteld allerlei dingen te ontwikkelen voor minder typerende eigenschappen. Ons gestel is niet geschikt voor lange afstanden in korte tijd, dus verzonnen we daar wat op. Zo zijn auto’s, vliegtuigen en boten uitgevonden. Onze samenleving is gebouwd omdat wij er met z’n allen over nagedacht hebben. Giraffen hebben niet diezelfde weelde. Hun lange nek is een hulpmiddel om te eten en niets meer dan dat. Giraffen konden dankzij hun nek niet beter transport verwezenlijken.

Toch gebruiken wij ons denkvermogen niet volop. We laten ons denkwerk nogal eens verzanden in vooroordelen en hokjesdenken. Dat bevordert niet echt de volledige capaciteit van die vrije wil waarmee wij uitgerust zijn. Voor giraffes ligt dat anders. Als zij hun nek of slurf niet gebruiken, kunnen ze niet eten. Dan gaan ze dood.

Wij hebben onze wereld zo ingericht dat we ons denkvermogen minder nodig hebben. Aangezien je hersenen een spier zijn, verslapt deze als je hem niet traint. Ik weet nog wel dat mijn meesters en juffen het gebruik van rekenmachientjes verfoeiden, want we moesten het maar eerst zo leren. Dat was veel handiger dan de hele tijd dingen in te moeten toetsen. Maar gelijk hadden ze. Tegenwoordig pakken we onze telefoon en laten we hem dingen uitrekenen waar we ons vroeger voor zouden schamen.

We laten meningsverschillen ontstaan omdat we niet kijken waar de mening van de ander vandaan komt. Alles wat je tot nu toe meegemaakt hebt resulteert in de persoon die jij anno nu bent en de mening die jij hebt. Maar daar staan we niet meer bij stil. Ons eigen standpunt is immers het belangrijkste dat we hebben!

Daarmee verloochenen we onze vrije wil, het resultaat van een eeuwenlang evolutionair proces. Naast elkaar af praten en niet luisteren naar wat de ander zegt is het ergste wat we kunnen doen. Onbegrip is troef in een tijdperk waarin het juist makkelijk wordt gemaakt om al je kaarten op tafel te leggen. Als je niet accepteert dat het mogelijk is dat iemand ergens anders over denkt zul je hem nooit begrijpen. Maar hebben we niet ooit geleerd dat iedereen anders is? Waarom behandelen we iedereen dan hetzelfde?

Ik weet het goed gemaakt. Laten we eens goed naar elkaar luisteren, en nadenken over hetgeen dat gezegd is. Onze samenleving, gefundeerd op onze vrije wil, is geen clubje waaraan deelname vrijblijvend is. Het is geven en nemen; samenleven en medeleven. Juist in deze maand van feest en pais-en-vree kan het niet kwaad eens te luisteren naar elkaar.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s